Serviks (Rahimağzı) Kanseri

Prof. Dr. Cem Baykal

SERVİKS (RAHİMAĞZI) KANSERİ

Serviks uterusun vajinaya açılan bölümüdür.

  1. Uterus (Rahim)
  2. Serviks
  3. Vajina

Rahim Ağzı Kanseri

Serviks Kanseri kadın üreme organlarından biri olan rahimin (uterus) ağız kısmı olan rahimağzının (serviks) normal dışı gelişim sonucu oluşan kötü huylu tümörüdür. Bu organ rahimin vajinaya açılan kısmındaki bölümüdür ve aslında rahimin bir parçası olmasına rağmen yapısı ve özellikleri farklı olduğu için rahimden farklı bir organmış gibi değerlendirilir.

Kadınlarda rahimağzı kanseri gelişmeden önce bu kanserin öncül hastalığı olarak gelişen bazı durumlar da – CIN-  kansere dönüşebilme olasılıkları nedeniyle bu başlıkla beraber incelenmektedir. CIN kısaltmasıyla bilinen bu Serviks Kanseri öncülü hastalık grubu kanserin kendisine göre tedavisi daha kolay, başarı şansı daha yüksek ve ucuza mal olan bir hastalıktır.

Rahim Ağzı Kanseri

Eğer hastada bu kanser öncülü durum yakalanamadan gelişimini sürdürüp kanser haline geliyorsa artık bu kanser türü tedavisi, cerrahisi, radyoterapi gerekliliği ve komplikasyonları açısından zor, başarı oranı göreceli düşük, ayrıca yetişmiş eleman gerektiren pahalı bir tedavidir. Bu nedenden dolayı doğal olarak tıbbın amacı kadınlardaki bu kanser olasılığını henüz kanser haline gelmeden kanser başlangıcı halindeyken (CIN) yakalamak, tedavisi ve izlemini yapmaktır.

Serviks (rahimağzı) vajinal muayene ile kolayca ve acısız olarak ulaşılabilen, direk gözlem ve örnekleme için uygun olan bir organ olduğu için düzenli aralıklarla bu organdan basit bir sürüntü almak kanseri önlemek açısından yeterli ve etkili bir yöntemdir ve bu yöntemin adı Pap-smear yöntemidir. Uzun yıllardır rahimağzı kanserinden korunmak için en önemli yöntem olarak önerilen ve uygulanan bu Pap-smear kontrolleri günümüzde de önemini ve önceliğini koruyor olsa da artık yaşanan tıbbi gelişmeler sonucunda bu smear testi dışında çığır açıcı yeni bilgilerimiz ve yöntemlerimiz mevcuttur.

Bu bilgi ve gelişmeleri anlayabilmek için öncelikle bilinmesi gereken artık tıbben rahimağzı kanserinin nedenini saptamış olduğumuz gerçeğidir. Bu nedenin kesinlikle saptanmış olması ve nasıl kanser öncülü hastalığa ve o yoldan da kansere yol açtığının belirlenmiş olması son yirmi yılın en önemli tıbbi gelişmelerinden birisi sayılmış ve bu konudaki öncü bilim adamı Prof. Dr. Zur Hausen Nobel tıp ödülü alarak tarihe geçmiştir.

İnsanlarda hastalık yapan birçok virüsten biri olan Human Papilloma Virüs’ün (HPV) 100 den fazla alt tipi vardır ve bunların 40 kadarı kadın ve erkek cinsel bölgesinde hastalık yapar. Bu cinsel bölge tiplerinin bazıları siğil yaparken 15 kadar tipi ise serviks hücrelerinin anormalleşmesine ve serviks kanserine dönüşmesine yol açar. Bu değişim süreci 10 ila 15 yıl sürer.

Genital HPV genellikle cinsel ilişkiyle yayılır ve kişiden kişiye sadece cinsel ilişki yoluyla değil, cilt temasıyla kolayca bulaşır. HPV o kadar yaygındır ki, erişkinlerin çoğu yaşamlarının bir döneminde HPV’ye yakalanırlar. Ancak HPV genellikle kısa ömürlü olduğundan ve nadiren belirgin semptomlara yol açtığından, çoğu insan HPV’ye yakalandığının farkında olmadan onu uzaklaştırır.

Yüksek Riskli HPV için herhangibir tedavi maalesef bulunmamaktadır ancak neyse ki bu enfeksiyonun büyük kısmı neden oldukları anormal hücrelerle birlikte kendiliğinden yok olurlar. Ancak gerileyerek yok olmayan enfeksiyonlar serviks kanseri geliştirme riskini taşırlar

Serviks Kanseri için risk faktörleri

Risk faktörü bir hastalık geliştirme olasılığını arttıran herhangi bir etkendir. Risk faktörleri çevresel ve genetik faktörlerin yanı sıra, birçok kanser için iyi bilinen bir risk faktörü olan sigara kullanımı gibi belirli kişisel alışkanlıkları içerebilir.

Burada belirli bir hastalık için bir risk faktörüne sahip olmanın o hastalığa yakalanacağınız anlamına gelmediğini akılda tutmak önemlidir. Bu sadece diğer her şey eşit durumdayken, aynı risk faktörüne sahip olmayan başka birine göre hastalık olasılığınızın daha yüksek olduğu anlamına gelir.

Serviks kanseri açısından, HPV birincil risk faktörüdür ve serviks kanseri HPV’ye yakalanmamış kadınlarda gelişmez. Ancak kadınlarda bağışıklığı baskılayıcı her türlü durum serviks kanserinin gelişme riskini arttırabilir zira bağışıklık düşüklüğü HPV’nin kalıcı enfeksiyon geliştirmesini olası kıldığı için kansere dönüşümü mümkün kılar. Genel olarak söylenmesi gereken başka risk faktörleri HPV nin bulaşmasını kolaylaştıran her türlü sosyal, tıbbi ya da çevresel etkendir ki bunlara çokeşli yaşam ya da eşin çok eşli yaşamı da dahildir.

Belirtiler

Serviks kanserinin gelişmesi uzun yıllar alır. Bu süreç kapılan HPV enfeksiyonu nedeniyle anormal serviks hücrelerinin gelişimi ile başlar; HPV enfeksiyonu kendiliğinden iyileşmezse bunlar zaman içerisinde bir dizi evreden geçerek en sonunda kansere dönüşürler. Bu süreç yaklaşık 10 ile 15 yıl arasında sürer.

Erken evreler

Anormal serviks hücreleri belirgin herhangi bir semptoma yol açmaz; ağrı yoktur, kanama yoktur, bir şeylerin ters gittiğini gösteren hiçbir belirti yoktur. Sadece düzenli servikal tarama bu anormal hücrelerin yüksek düzeyde başarıyla, kolayca uzaklaştırılabileceği erken evrelerde saptanmasına yardımcı olabilir.

İleri evreler

Serviks kanseri geliştikten sonra aşağıdaki semptomları gösterebilir:

  • İlişkiden sonra vajinal kanama
  • Sıradışı vajinal akıntı
  • Genital bölgede ağrı

Bu semptomlar serviks kanserinde görülebilir ancak başka durumlar da bunlara yol açabilir. Neden ne olursa olsun, bu semptomlardan herhangi biri olursa derhal jinekoloğa başvurmalısınız

TANI

Serviks Kanseri tanısı doktorunuz tarafından ya şüpheli bir smear sonucu ya da direk muayene sırasındaki bir görüntü nedeniyle yapılan bir biopsi ile kesinleşir. “Doku tanısı” olarak isimlendirilen bu basamaktan sonra hastalığın vücudunuzda ne kadar gelişip ne kadar yayıldığını anlamak ve tedaviyi planlamak için “klinik evreleme” denilen bir süreç çerçevesinde görüntüleme yöntemleri ve doktorunuzun muayenesi sonrası bir evre belirlenir. Bu evre ne kadar küçük evreyse tedavi o kadar başarılı olacaktır.

TEDAVİ

Serviks Kanserinin tedavisinde iki ana unsur Cerrahi ve Radyoterapi (Işın tedavisi) olarak özetlenebilir. Erken evrelerde yani hastalığın sınırlı ve az yayılımlı olduğu durumlarda cerrahi ve radyoterapinin hastaya sağlanan yarar ve hastalıktan kurtarabilme olarak eşit olduğu kabul edilse de iyi yapılmış bir cerrahi – ki bu operasyon normal kadın doğum uzmanları tarafından yapılamayan ve özel bir branşlaşma gerektiren büyük ve incelikleri olan bir ameliyat türüdür (Tip 3 Histerektomi)- ile tek başına iyileşme sağlanabileceği gibi radyoterapi bu ameliyat sonrası ek olarak uygulanıp iki tedavinin ortaklaşa faydası sağlanabilir ve genelde bu yöntem kullanılmaktadır.

Genç kadınlarda çocuk doğurma isteği devam eden yaşlarda doğurganlığı koruyucu – rahim ve yumurtalığın korunup sadece rahim ağzının alındığı- cerrahi çeşitlerinden, bu ameliyatların laparoskopik ya da robotik cerrahi ile yapılması gibi birçok operasyon şekli mümkündür. Bu konda başvuracağınız Jinekolojik Onkoloji uzmanınız size en uygun tedavi yöntemi ve cerrahi yöntemini sizinle tartışmalı ve beraber karar alma yöntemini seçmelidir.

Bu tedavi konusunda sentinel lenf nodu biopsisi, laparoskopik extraperitoneal lenfadenektomi ve radikal trakelektomi gibi birçok teknik ameliyat çeşidi rastlayabileceğiniz seçeneklerdir, bunları doktorunuzla konuşunuz.

Serviks (rahimağzı) kanseri nedir? konulu video için tıklayınız

Serviks (rahimağzı) kanseri neden ve nasıl gelişiyor? konulu video için tıklayınız

Serviks (rahimağzı) kanserinde risk faktörleri var mıdır? konulu video için tıklayınız

Human Papilloma Virüsü (HPV)’nin serviks kanseriyle ilişkisi nedir? konulu video için tıklayınız

Serviks (rahimağzı) kanserinde öncül hastalıkların tedavisi nasıl yapılır? konulu video için tıklayınız

Serviks (rahimağzı) kanserini erken evrede yakalamanın önemi nedir? konulu video için tıklayınız

Serviks (rahimağzı) kanserinin erken belirtileri nelerdir? konulu video için tıklayınız

Serviks (rahimağzı) kanseri önlenebilir mi? konulu video için tıklayınız